Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn đầy biến động trên thị trường tiền tệ toàn cầu. Đồng USD, dù vẫn giữ vị thế trung tâm, đang chịu áp lực giảm mạnh, trong khi các đồng tiền thay thế như euro (EUR), nhân dân tệ (CNY), đô la Úc (AUD) và yen Nhật (JPY) ngày càng thu hút dòng vốn quốc tế.

Vị thế USD bị thử thách

Theo Reuter, năm 2025 ghi nhận nhiều biến động đáng chú ý của đồng USD trên thị trường quốc tế. Báo cáo gần đây từ Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) cho thấy sang cuối quý II/2025, phần của USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu giảm xuống còn 56,32% - thấp hơn mức đầu năm. Dù vẫn chiếm tỷ trọng lớn, đồng USD đang mất dần ưu thế trong danh mục dự trữ chung.

Chỉ số US Dollar Index (DXY), theo dõi giá USD so với rổ các đồng tiền chính, giảm hơn 10% trong nửa đầu năm 2025, ghi nhận mức giảm mạnh nhất kể từ những năm 1970.

Việc này chủ yếu đến từ sự kết hợp của nhiều yếu tố: lo ngại tăng trưởng kinh tế Mỹ chậm lại, kỳ vọng Fed điều chỉnh lãi suất, căng thẳng thương mại với các nền kinh tế lớn, và dòng vốn đầu tư tìm kiếm các kênh trú ẩn khác.

Trong các tháng cuối năm 2025, USD tiếp tục chịu áp lực giảm. Đầu tháng 12, USD "mềm" hơn khi thị trường chờ đợi quyết định lãi suất của Ngân hàng Trung ương Mỹ (Fed) - với kỳ vọng về khả năng cắt giảm lãi suất. Sự kiện này được cho rằng càng làm giảm nhu cầu nắm giữ USD, tạo ra áp lực lên tỷ giá và niềm tin vào đồng tiền này.

Ngoài áp lực từ chính sách Mỹ, USD còn chịu tác động từ các dữ liệu kinh tế thực tế. Trong tháng 11/2025, nhiều chỉ số kinh tế của Mỹ - bao gồm chi tiêu tiêu dùng và sản xuất công nghiệp - có dấu hiệu giảm tốc, củng cố kỳ vọng Fed điều chỉnh lãi suất. Thông tin này lập tức khiến USD giảm giá trên thị trường ngoại hối quốc tế, đồng thời tạo cơ hội cho các đồng tiền như CNY, AUD, EUR, JPY tăng giá tương đối.

Cũng cần lưu ý, áp lực giảm USD không chỉ là hiện tượng ngắn hạn. Các dòng vốn toàn cầu đang chuyển dịch: nhiều quỹ đầu tư giảm tỷ trọng USD, tăng đầu tư vào các thị trường mới nổi, đồng euro, yen, franc, hoặc các đồng tiền của các nền kinh tế ổn định khác. Dữ liệu đầu tháng 12 cho thấy dòng vốn vào quỹ cổ phiếu và trái phiếu quốc tế có xu hướng dịch chuyển khỏi Mỹ, tìm kiếm lợi suất ở châu Âu, châu Á, và các đồng tiền ít rủi ro khác.

Theo Reuters, năm 2025 chứng kiến một cuộc thử thách chưa từng có trong vài thập niên gần đây đối với đồng USD: giảm dự trữ ngoại hối toàn cầu, áp lực từ kỳ vọng chính sách Fed, dữ liệu kinh tế Mỹ chậm lại, và các dòng vốn quốc tế tìm kiếm lựa chọn thay thế. Mặc dù vẫn giữ vị thế trung tâm, USD không còn là “tài sản trú ẩn tuyệt đối”, mà đang trong giai đoạn điều chỉnh và tái định vị trên bản đồ tiền tệ toàn cầu.

Các lựa chọn thay thế tăng sức hút

Trong bối cảnh USD suy yếu, nhiều đồng tiền khác - đặc biệt của các nền kinh tế lớn hoặc ổn định - ghi nhận tăng giá, tăng sức hấp dẫn, và thu hút dòng vốn.

IMF cho biết trong quý II, các biến động trên thị trường tiền tệ đã lý giải tới 92% mức sụt giảm tỷ trọng của USD. Những ảnh hưởng tương tự từ biến động tỷ giá cũng được ghi nhận ở các đồng tiền khác, trong đó có euro – đồng tiền dự trữ lớn thứ hai thế giới.

Tiền tệ được nắm giữ tại các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới theo năm. (Nguồn: IMF COFER)

Theo Reuters, trong bối cảnh USD suy yếu, đồng euro (EUR) ghi nhận nhiều diễn biến tích cực, trở thành một lựa chọn thay thế đáng chú ý trên thị trường ngoại hối quốc tế. Đầu tháng 12, Euro đạt mức cao nhất gần 7 tuần so với USD, nhờ dữ liệu kinh tế khu vực eurozone cải thiện, đặc biệt là hoạt động kinh doanh và sản xuất tại Đức, kết hợp với kỳ vọng USD tiếp tục suy yếu nếu Fed giảm lãi suất.

Tuần đầu tháng 12, báo cáo quốc tế cho thấy đồng Nhân dân tệ (CNY) tăng lên sau khi Trung Quốc công bố số liệu xuất khẩu khả quan, vượt dự báo, đồng thời có dấu hiệu dịu căng thẳng thương mại với Mỹ - điều này hỗ trợ niềm tin vào đồng CNY.

Trước đó, theo Reuters, các đồng như Đô la Úc (AUD), Yen Nhật (JPY), cũng được nhiều nhà đầu tư chuyển sang, tìm kiếm "nơi trú ẩn" thay cho USD, đặc biệt khi các chính sách toàn cầu - từ thương mại đến lãi suất - khiến thị trường biến động.

Theo dữ liệu IMF phân tích từ các nhà quản lý dự trữ trên 149 nền kinh tế, đồng CNY và AUD đã tăng 0,03 điểm phần trăm thị phần theo quý, mặc dù cả hai đều chỉ chiếm hơn 2% trong tổng số dự trữ gần 13 nghìn tỷ USD.

Trong khi đó, đồng USD đã mất 0,12 điểm phần trăm, chiếm 56,32% dự trữ toàn cầu vào cuối quý II, sau khi điều chỉnh theo biến động tỷ giá. Tỷ trọng của đồng Euro là 21,13% tổng dự trữ.

Đáng chú ý, đầu tháng 12, các ngân hàng lớn ở Trung Quốc đã mua vào USD trên thị trường nội địa nhằm "hạ nhiệt" đà tăng của CNY, thể hiện chính sách quản lý sát sao để tránh biến động mạnh dù CNY trong năm 2025 đã ghi nhận mức tăng khoảng  3,3% so với USD, và có khả năng đạt mức tăng cao nhất kể từ 2020.

Reuters nhận định, sự nổi bật của CNY và các đồng tiền khác không hoàn toàn vì USD yếu, mà còn do các chính sách nội địa - xuất khẩu, dự trữ ngoại hối, kiểm soát dòng vốn - khiến chúng có khả năng trở thành lựa chọn quốc tế hơn.

Do đó, hệ thống tiền tệ toàn cầu không còn đơn cực quanh USD: các đồng như CNY, AUD, JPY, CHF ngày càng có vai trò hơn, đặc biệt trong giao dịch thương mại, dự trữ, và đầu tư quốc tế.

Thùy Dương

Link gốc