Sự nhập cuộc của nhóm bốn ngân hàng thương mại nhà nước, hay còn gọi là nhóm Big 4, đã chính thức xác nhận một xu hướng mới: cuộc đua hút nguồn vốn đang nóng trở lại để đáp ứng "cơn khát" tín dụng của nền kinh tế.

Việc lãi suất huy động tăng lên mang lại niềm vui cho những người có tiền nhàn rỗi nhưng đồng thời cũng là hồi chuông cảnh báo về chi phí vốn đối với các doanh nghiệp.

Sức nóng từ những cú điều chỉnh của nhóm Big 4

Điểm khởi đầu cho làn sóng tăng mạnh lần này chính là động thái tăng lãi suất huy động từ nhóm Big 4. Theo đó, từ ngày 1/6 BIDV công bố biểu lãi suất trực tuyến mới với các kỳ hạn từ 6 đến 11 tháng, lãi suất được đẩy lên mức 6,6% mỗi năm, tức là tăng thêm tới 1,2% so với biểu lãi suất cũ. 

Tại các kỳ hạn dài hơn từ 12 đến 36 tháng, BIDV nâng lãi suất lên 6,8% mỗi năm. Đây được xem là mức tăng rất mạnh trong bối cảnh thanh khoản hệ thống trước đó vẫn được đánh giá là dư thừa.

Lãi suất huy động có xu hướng tăng.

Sự điều chỉnh này BIDV đưa mặt bằng lãi suất vươn lên ngang hàng với ngân hàng trong nhóm Big 4. Hiện tại, VietinBank cũng đang niêm yết mức 5,9% cho kỳ hạn 12 đến 18 tháng và chạm mốc 6% cho các kỳ hạn từ 24 đến 36 tháng. Trong khi đó, Agribank duy trì mức 4% cho kỳ hạn ngắn 6 đến 11 tháng và đẩy mức lãi suất cho kỳ hạn từ 12 tháng trở lên dao động trong khoảng từ 5,9% đến 6%. 

Chỉ riêng Vietcombank duy trì mức lãi suất 6,3% cho kỳ hạn 24 tháng, thấp hơn một chút so với các thành viên còn lại trong nhóm.

Sự thay đổi từ nhóm ngân hàng quốc doanh thường được xem là "kim chỉ nam" cho thị trường. Khi những đơn vị có lợi thế về mạng lưới và uy tín như BIDV hay VietinBank buộc phải nâng lãi suất, điều đó phản ánh một thực tế là áp lực huy động vốn đang đè nặng lên hệ thống. Tăng trưởng tín dụng đã liên tục vượt qua tốc độ tăng trưởng của dòng tiền gửi vào, buộc các ngân hàng phải đưa mức lãi suất huy động hấp dẫn hơn để đảm bảo thanh khoản cho các kế hoạch cho vay sắp tới.

Diễn biến tăng lãi suất huy động tại cả khối ngân hàng quốc doanh và ngân hàng thương mại cổ phần cho thấy cuộc cạnh tranh nguồn vốn đang trở nên sôi động hơn.

PVcomBank hiện đang là cái tên dẫn đầu thị trường khi sẵn sàng trả mức lãi suất lên tới 10% mỗi năm cho kỳ hạn 13 tháng. Tuy nhiên, mức lãi suất này đi kèm với một điều kiện không hề dễ dàng là khách hàng phải có khoản tiền gửi tối thiểu từ 2.000 tỷ đồng. Với những khách hàng cá nhân thông thường gửi tiền trực tuyến, mức lãi suất cao nhất tại đây chỉ dừng lại ở 5,8%.

Tại HDBank khi ngân hàng này niêm yết mức 7,6% cho kỳ hạn 13 tháng nhưng yêu cầu số dư tối thiểu phải đạt 500 tỷ đồng. Đối với những người gửi tiền phổ thông, mức lãi suất cao nhất mà họ có thể nhận được khi gửi trực tuyến là 5,5%.

Sự phân hóa này cho thấy các ngân hàng đang rất chọn lọc trong việc thu hút vốn, ưu tiên những dòng tiền lớn và dài hạn để ổn định cơ cấu nguồn vốn.

Ở nhóm các ngân hàng áp dụng điều kiện gửi tiền thông thường, thị trường vẫn ghi nhận những con số ấn tượng. PGBank hiện đang áp dụng mức 7% cho kỳ hạn 12 và 13 tháng; Cake by VPBank đưa ra mức lãi suất 7,4% cho các kỳ hạn từ 10 đến 24 tháng đối với hình thức lĩnh lãi cuối kỳ…

Cơn sốt lãi suất còn lan sang cả thị trường liên ngân hàng, nơi các ngân hàng vay mượn lẫn nhau. Theo số liệu từ Hội nghiên cứu thị trường liên ngân hàng (VIRA), lãi suất qua đêm đã có lúc vọt lên mức 11% mỗi năm, tăng tới 4 điểm phần trăm chỉ trong một phiên giao dịch. Các kỳ hạn ngắn khác như 2 tuần và 1 tháng cũng lần lượt leo lên mức 7,5% và 7,75%. Điều này cho thấy tình trạng thiếu hụt thanh khoản cục bộ đã xảy ra, khiến các nhà băng phải chấp nhận trả cái giá cao để có được nguồn vốn ngắn hạn.

Trước tình hình đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã buộc phải có những can thiệp kịp thời thông qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO). Trong phiên giao dịch ngày 1/6, Nhà điều hành đã thực hiện bơm ròng khoảng 13.620 tỷ đồng ra thị trường để giải tỏa áp lực. Tổng khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố đã được đẩy lên mức hơn 345.000 tỷ đồng. 

Dự báo tương lai và những thách thức vĩ mô

Theo các chuyên gia, mặc dù NHNN liên tục yêu cầu các tổ chức tín dụng phải tiết giảm chi phí và hạ lãi suất huy động và cho vay nhưng thực tế việc duy trì lãi suất ở mức thấp vô cùng khó khăn với các ngân hàng hiện nay.

Bà Nguyễn Bích Liên, Phó phòng quản lý cân đối vốn, VietinBank nhận định, có nhiều yếu tố vĩ mô đang tạo ra thách thức lớn như tình trạng nhập siêu, quỹ dự trữ ngoại hối mỏng và áp lực lạm phát từ giá năng lượng. Thêm vào đó, lộ trình điều chỉnh lãi suất của Fed cũng khiến áp lực lên tỷ giá USD/VND trở nên nặng nề, buộc lãi suất tiền đồng phải duy trì ở mức đủ hấp dẫn để giữ chân dòng vốn.

Một yếu tố mới có thể đẩy nhu cầu vốn lên cao hơn là việc NHNN vừa ban hành cơ chế nới lỏng room tín dụng cho vay bất động sản. Theo quy định mới, dư nợ cho vay nhà ở xã hội và khu công nghiệp sẽ không tính vào giới hạn kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản. Các chuyên gia từ Yuanta nhận định rằng điều này sẽ mở đường cho một dòng vốn lớn chảy vào thị trường địa ốc, từ đó gia tăng áp lực huy động vốn trung và dài hạn lên các ngân hàng.

Dù vậy, vẫn có những tín hiệu lạc quan có thể giúp kìm hãm đà tăng quá mạnh của lãi suất. Sự quyết liệt trong giải ngân đầu tư công và chính sách tiền tệ thận trọng của NHNN được kỳ vọng sẽ bơm thêm thanh khoản vào hệ thống. Đại diện VietinBank kỳ vọng mặt bằng lãi suất huy động sẽ được kiểm soát, duy trì ở trạng thái hiện tại và không có sự tăng quá mạnh trong thời gian tiếp theo của năm.

Các chuyên gia từ Chứng khoán Rồng Việt cho rằng áp lực chi phí vốn có thể sẽ dịu lại vào nửa cuối năm nếu các dự án hạ tầng lớn được triển khai mạnh mẽ hơn, giúp dòng tiền luân chuyển tốt hơn trong nền kinh tế.

Thanh Hoa

Link gốc