Nhập siêu kỷ lục 14 tỷ USD, đồng USD không ngừng "nổi sóng" trên thị trường quốc tế, nhưng tỷ giá USD/VND vẫn đang duy trì một sự ổn định. Tuy nhiên, các chuyên gia dự báo vẫn còn những áp lực, tỷ giá có thể vượt ngưỡng 27.000 VND/USD trong tương lai gần.

Theo các chuyên gia, dù thị trường tự do có những nhịp "sốt" nhẹ lên mức 26.480 VND/USD vào tuần thứ 21 của năm, nhưng sự xuất hiện của các nguồn cung ngoại tệ từ giải ngân FDI và các khoản vay quốc tế của doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ là "cứu cánh" kịp thời.

Kỳ tích "đứng im" giữa "tâm bão"

Tính đến hết tháng 5/2026, thị trường ngoại hối Việt Nam đang chứng kiến một hiện tượng mà giới chuyên gia gọi là "kỳ tích". Trong khi các đồng tiền trong khu vực như Baht Thái Lan đã mất giá khoảng 3,62%, Rupiah Indonesia giảm sâu 5,5%, thì đồng Việt Nam (VND) gần như "bất động". Theo thống kê, VND chỉ mất giá vỏn vẹn 0,22% so với đồng bạc xanh từ đầu năm.

Tỷ giá VND/USD gần như đang đứng im so với đầu năm.

Trên thị trường liên ngân hàng, tỷ giá chủ yếu dao động quanh vùng 26.340 - 26.350 VND/USD. Ngay cả khi chỉ số sức mạnh đồng USD (DXY) duy trì ở mức cao quanh 98-99 điểm do những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông và kỳ vọng lãi suất Mỹ neo cao, VND vẫn giữ được sự ổn định đáng kinh ngạc.

Ông Trần Ngọc Báu, CEO WiGroup, nhận định việc tỷ giá duy trì trạng thái cân bằng trong bối cảnh thâm hụt thương mại chạm mức kỷ lục là một điểm sáng lớn trong công tác điều hành chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng đưa ra lời cảnh báo mạnh: "Đây là yếu tố phải cực kỳ cẩn trọng, bởi rất có thể thị trường đang có phần chủ quan."

Nhìn sâu vào bức tranh kinh tế, sự ổn định hiện tại đang chịu sức ép ngàn cân từ cán cân thương mại. Số liệu từ Cục Hải quan cho thấy, tính đến ngày 15/5, Việt Nam ghi nhận mức nhập siêu khoảng 14 tỷ USD – con số cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Đáng chú ý, nhập khẩu tăng vọt 28,7%, vượt xa mức tăng 19,7% của xuất khẩu. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc các "ông lớn" FDI như Samsung, Apple và chuỗi cung ứng liên quan đang ồ ạt nhập khẩu linh kiện để chuẩn bị cho các dòng sản phẩm mới. Nhóm máy vi tính, điện tử chiếm tới 83% tổng mức thâm hụt. Dù đây là tín hiệu cho thấy sản xuất đang phục hồi, nhưng nó lại trực tiếp đẩy nhu cầu gom USD lên cao độ.

Bên cạnh đó, áp lực "nhập khẩu lạm phát" đang hiện hữu khi CPI tháng 4/2026 đã chạm mức 5,46% - cao nhất kể từ năm 2020. Chi phí đầu vào sản xuất (PMI) tăng mạnh nhất trong gần 15 năm do giá nhiên liệu và logistics neo cao, càng làm gia tăng kỳ vọng mất giá của VND trong ngắn hạn.

Một biến số mới đầy bất ngờ đang đe dọa dư địa điều hành tỷ giá là việc Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) xếp Việt Nam vào danh sách Quốc gia nước ngoài ưu tiên (PFC) trong Báo cáo Đặc biệt 301. Đây là cấp độ cảnh báo rủi ro cao nhất liên quan đến vi phạm sở hữu trí tuệ và bản quyền trực tuyến.

Các chuyên gia từ Chứng khoán SHS cảnh báo, đây không chỉ là câu chuyện pháp lý mà còn là rủi ro kinh tế hiện hữu. Nếu không có biện pháp ứng phó kịp thời, các ngành xuất khẩu chủ lực sang Mỹ như gỗ, dệt may có thể bị ảnh hưởng, làm suy giảm nguồn cung ngoại tệ và kích hoạt tâm lý găm giữ USD của người dân và doanh nghiệp.

Tỷ giá sẽ chạm mốc 27.000 VND/USD?

Trong báo cáo vĩ mô mới nhất, các chuyên gia từ VNDirect đã đưa ra một con số khiến thị trường phải giật mình: Tỷ giá USD/VND liên ngân hàng cuối năm 2026 có thể lên tới 27.100 VND/USD và tiếp tục leo thang lên 27.778 VND/USD vào cuối năm 2027.

Cơ sở của dự báo này đến từ các yếu tố bên ngoài khó kiểm soát. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), dưới thời tân Chủ tịch Kevin Warsh, đang cho thấy xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ mạnh mẽ hơn dự kiến nếu lạm phát Mỹ không hạ nhiệt. Khi khoảng cách lãi suất giữa VND và USD nới rộng, áp lực đào thoát dòng vốn là điều không tránh khỏi.

Ông Trần Ngọc Báu phân tích thêm, nếu giá xăng dầu tiếp tục tăng, mỗi tháng Việt Nam có thể "chảy máu" 2-2,5 tỷ USD ngoại tệ. "Tỷ giá năm 2026 sẽ là một bài toán hóc búa hơn nhiều so với lạm phát. Nếu tình trạng thâm hụt thương mại kéo dài, đây sẽ là rủi ro tiềm ẩn cực lớn cho dự trữ ngoại hối vốn còn khá mỏng", ông Báu nhấn mạnh.

Trước những áp lực bủa vây, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vẫn đang kiên trì mục tiêu duy trì chênh lệch lãi suất hợp lý để giữ sức hấp dẫn của VND. Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN), thừa nhận thách thức từ việc các ngân hàng trung ương lớn thay đổi dòng vốn quốc tế là rất lớn đối với một nền kinh tế có độ mở sâu như Việt Nam.

Giới phân tích cho rằng tỷ giá USD/VND đang ở trong một giai đoạn nhạy cảm. Sự ổn định hiện tại là một thành công đáng ghi nhận, nhưng không có chỗ cho sự chủ quan. Trong bối cảnh thế giới đầy biến động, việc theo sát diễn biến nhập siêu và những động thái từ Fed sẽ là chìa khóa để nhà đầu tư và doanh nghiệp bảo vệ tài sản trước kịch bản tỷ giá vượt ngưỡng 27.000 VND/USD trong tương lai không xa.

Để ổn định tỷ giá trong nửa cuối năm 2026, giới chuyên gia khuyến nghị một "gọng kìm" chính sách.

Thứ nhất là điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt: đảm bảo lãi suất không tăng quá mạnh nhưng đủ để ngăn chặn tình trạng đầu cơ tỷ giá.

Thứ hai là phối hợp Tài khóa - Tiền tệ, trong đó chính sách tài khóa cần đóng vai trò chính trong hỗ trợ tăng trưởng (đầu tư công, giảm thuế), giảm bớt gánh nặng cho chính sách tiền tệ.

Thứ ba là cải thiện môi trường kinh doanh nhằm thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao và vốn FII, giúp bổ sung nguồn dự trữ ngoại hối tự nhiên.

Thanh Hoa

Link gốc