Thông tin từ Chính phủ cho biết Tổng cục Môi trường đã công bố kết quả quan trắc chất lượng môi trường sau vụ cháy tại CTCP Bóng đèn phích nước Rạng Đông (HoSE:
RAL
). Theo đó, vụ cháy tại 6.000m2 kho chứa sản phẩm nguyên liệu và một số loại hóa chất độc hại. Cụ thể, 480.000 bóng đèn huỳnh quang chủ yếu là loại đèn dài 1,2m, sử dụng thủy ngân (Hg) lỏng với hàm lượng là 20mg/bóng; 1,6 triệu bóng đèn compact, sử dụng 1 viên Amalgam/bóng đèn trọng lượng khoảng 11,5 mg, hàm lượng thuỷ ngân khoảng 22-30%; 2 triệu bóng đèn tròn công suất thấp dùng sợi đốt vonfram.
Ban đầu, công ty cho biết từ năm 2016 chỉ sử dụng viên Amalgam (hỗn hống của Hg – Zn và Bismut) để sản xuất bóng đèn và khối lượng viên Amalgam trong kho chứa hóa chất tầng 1 bị cháy chỉ còn vài kg. Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế của Tổng cục Môi trường ngày 31/8 cùng với quá trình đấu tranh với lãnh đạo, Công ty thừa nhận toàn bộ 480.000 bóng đèn huỳnh quang bị cháy sử dụng thuỷ ngân lỏng (có độc tính cao hơn so với viên Amalgam) với khối lượng theo tính toán của các nhà khoa học là 30 mg/bóng; khối lượng hóa chất còn lại là 4,5 triệu viên Amalgam với trọng lượng 41,75 kg; thuỷ ngân lỏng là 108,9 kg, trong đó 34,3 kg được bảo quản an toàn cùng với viên Amalgam trong tủ cấp đông tại khu vực bị cháy. Lượng thuỷ ngân đã phát tán ra ngoài môi trường do sự cố cháy nổ là 15,1 kg đến 27,2 kg.
Từ 30/8 đến 1/9, Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc đã tổ chức quan trắc, lấy mẫu phân tích đánh giá chất lượng môi trường xung quanh.
Kết quả cho thấy có 1/12 mẫu nước mặt hàm lượng thuỷ ngân vượt QCVN 08-MT:2015 về chất lượng nước mặt là 1,3 lần tại điểm quan trắc trên sông Tô Lịch (cách cống xả gom nước thải của công ty tại ngõ 320 Khương Đình 1,5km). So sánh với tiêu chuẩn khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) mà Việt Nam là thành viên cũng cho kết quả tương tự vượt 1,3 lần đối với hàm lượng thuỷ ngân có ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Các điểm quan trắc còn lại, hàm lượng thuỷ ngân trong nước mặt đạt giá trị theo quy chuẩn, tiêu chuẩn nêu trên.
Giá trị thuỷ ngân trong đất đo được tại các điểm quan trắc dao động từ 0,12-0,65 mg/kg, trong đó giá trị cao nhất được ghi nhận tại vườn hoa trong khuôn viên của công ty. Tham khảo tiêu chuẩn của Canada, nồng độ thuỷ ngân quan trắc được trong môi trường đất đều không gây hại cho môi trường và sức khỏe con người.
1/8 mẫu nước thải có giá trị thuỷ ngân vượt QCVN 40:2011/BTNMT về nước thải công nghiệp là 2,76 lần tại Hố ga cạnh xưởng Led trong công ty.
12/13 mẫu trầm tích, bùn đáy có giá trị thuỷ ngân vượt QCVN 43:2017/BTNMT về chất lượng trầm tích. Điểm quan trắc tại sông Tô Lịch, cách cống xả gom nước thải của công ty (ngõ 320 Khương Đình) là 1 km có giá trị thuỷ ngân cao nhất, vượt QCVN 43:2017/BTNMT 6,1 lần.
1 mẫu không khí tại điểm quan trắc trong nhà kho đã bị cháy, sập mái, thông với môi trường không khí bên ngoài (được xem là môi trường không khí xung quanh tại đô thị) có giá trị thuỷ ngân vượt QCVN 06:2009/BTNMT về một số chất độc hại trong không khí xung quanh là 1,02 lần (giá trị đo trung bình 24 giờ). So sánh với tiêu chuẩn khuyến cáo của WHO và tiêu chuẩn của Cơ quan đặc trách về các chất độc hại và theo dõi bệnh tật của Mỹ (ATSDR) cũng cho kết quả hàm lượng thuỷ ngân tại vị trí nêu trên vượt 1,532 lần ngưỡng rủi ro ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Các mẫu không khí còn lại tại các vị trí trước cửa trạm oxy bên trong công ty, phía bên ngoài tường khu nhà kho bị cháy cạnh khu dân cư 342 Khương Đình, cách công ty 200m, 500m và 1.000m có dư lượng thuỷ ngân trong không khí bảo đảm chất lượng môi trường.
Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc cho hay các kết quả quan trắc nêu trên chỉ phản ánh hiện trạng môi trường sau 2 - 5 ngày xảy ra sự cố cháy nổ. Tuy nhiên, trong quá trình cháy, hầu hết lượng thuỷ ngân trong các bóng đèn đã phát tán ra môi trường cùng với khói và khí thải của đám cháy. Tại thời điểm cháy, lượng thuỷ ngân và các chất khí độc hại đã gây ô nhiễm môi trường xung quanh; theo dữ liệu khí tượng thủy văn và mô hình lan truyền ô nhiễm, ước tính phạm vi phát tán tối đa của khói thải khoảng 1,5km, phạm vi ô nhiễm khoảng 20m tính từ tường rào công ty và theo hướng gió có thể ảnh hưởng đến khoảng cách 500m.
Kết quả quan trắc môi trường không khí xung quanh ngoài hàng rào công ty cho thấy mặc dù hàm lượng thuỷ ngân không vượt tiêu chuẩn, quy chuẩn nhưng cũng đã xác định được hàm lượng đáng kể (thời điểm quan trắc, trời mới mưa, mát với nhiệt độ thấp), đặc biệt do đặc thù thuỷ ngân là kim loại tồn tại ở dạng lỏng, không tan trong nước, rất nặng và dễ sa lắng, dễ bốc hơi ngay cả ở nhiệt độ thường và có thể còn nằm lại trên các mái nhà, cây cối, trên các bề mặt và các vật dụng lưu chứa hở, nên có nguy cơ gây ô nhiễm trở lại môi trường.
Do vậy, Tổng cục Môi trường khuyến cáo người dân trong bán kính 500m tính từ hàng rào của công ty cần thực hiện các biện pháp như phun rửa mái nhà, tẩy rửa tường, sàn nhà và các đồ gia dụng, vệ sinh cá nhân theo khuyến cáo của cơ quan chức năng, thau rửa các bể chứa nước hở… Đối với người dân sống trong bán kính 200m tính từ hàng rào công ty cần đi khám sức khỏe định kỳ; đối với người người dân trong bán kính từ 200m – 500m tính từ hàng rào công ty cần đi khám khi có dấu hiệu ngộ độc thuỷ ngân.
Thùy Yên
Tuyên bố trách nhiệm: Bài viết được lấy nguyên văn từ nguồn tin nêu trên. Mọi thắc mắc về nội dung bài viết xin liên hệ trực tiếp với tác giả. Chúng tôi sẽ sửa, hoặc xóa bài viết nếu nhận được yêu cầu từ phía tác giả hoặc nếu bài gốc được sửa, hoặc xóa, nhưng vẫn bảo đảm nội dung được lấy nguyên văn từ bản gốc.