Đối với những quốc gia có thu nhập thấp, nguy cơ nợ và khủng hoảng nợ không còn là kịch bản giả định.
Theo trang mạng Bloomberg, các nền kinh tế mới nổi bao gồm El Salvador, Ghana, Ai Cập, Tunisia và Pakistan có nguy cơ đối mặt với loạt vụ vỡ nợ lịch sử khi các khoản nợ trị giá hơn 252 tỷ USD liên tục gây sức ép.
“Đối với những quốc gia thu nhập thấp, nguy cơ nợ và khủng hoảng nợ không còn là giả định. Chúng ta đã đến thời điểm đó rồi”, kinh tế gia trưởng Carmen Reinhart của Ngân hàng Thế giới (WB) nhận định.
Người biểu tình cố phá rào chắn của cảnh sát trong cuộc biểu tình ở Colombo, Sri Lanka, ngày 6/7/2022. Ảnh: AFP/TTXVN
Trong 6 tháng qua, số lượng các thị trường mới nổi có nợ chính phủ giao dịch ở mức rất khó khăn đã tăng gấp đôi.
Một nguyên nhân khác gây ra mối lo ngại lớn được cho là xuất phát từ “hiệu ứng domino”. Hiệu ứng này thường xảy ra khi các nhà đầu tư trong tình trạng lo sợ bắt đầu rút tiền ra khỏi các quốc gia có vấn đề kinh tế tương tự như các quốc gia vỡ nợ trước đây.
Hồi tháng 6, các nhà giao dịch được cho là đã rút 4 tỷ USD trái phiếu và cổ phiếu của các thị trường mới nổi, đánh dấu tháng thứ tư liên tiếp dòng tiền bị rút ra.
Bên cạnh đó, các vụ vỡ nợ có thể xảy ra sau những bất ổn chính trị trong nước. Đầu năm nay, Sri Lanka là quốc gia đầu tiên ngừng trả tiền cho các trái chủ nước ngoài do gánh nặng về khủng hoảng lương thực và nhiên liệu, làm gia tăng các cuộc biểu tình và gây ra hỗn loạn vè mặt chính trị.
Chuyên gia Barclays lý giải: “Người dân đang phải hứng chịu giá lương thực cao và thiếu hụt nguồn cung. Đây có thể là các nguyên nhân dẫn đến sự bất ổn chính trị”.
Mới đây nhất, trong ngày 9/7, Colombo - thủ đô thương mại của Sri Lanka - đã bị rung chuyển bởi các cuộc biểu tình lớn. Hàng nghìn người biểu tình đã tiến về Colombo, phá hàng rào bảo vệ và xông vào Phủ Tổng thống nước này nhằm bày tỏ sự bất bình với những khó khăn mà họ gặp phải trong cuộc sống. Cùng ngày, Thủ tướng Sri Lanka Ranil Wickremesinghe thông báo sẽ từ chức vào ngày 13/7 để đảm bảo cho một quá trình chuyển giao quyền lực hòa bình.
Sri Lanka đã trải qua nhiều tháng thiếu lương thực và nhiên liệu, mất điện kéo dài và lạm phát phi mã, sau khi cạn kiệt ngoại tệ không nhập khẩu được các mặt hàng thiết yếu, dẫn tới một cuộc khủng hoảng kinh tế chưa từng có tại quốc đảo này. Giá cả các mặt hàng thiết yếu nhất tại Sri Lanka đã tăng gấp 3 lần trong những tháng gần đây.