• International Edition
  • Giá trực tuyến: Bật
  • RSS
  • Hỗ trợ
VN-INDEX 1.675,57 -14,05/-0,83%
Biểu đồ thời gian thực
Cập nhật lúc 9:59:58 SA

Stockbiz MetaKit là phần mềm cập nhật dữ liệu phân tích kỹ thuật cho MetaStock và AmiBroker (Bao gồm dữ liệu EOD quá khứ, dữ liệu EOD trong phiên và dữ liệu Intraday trên 3 sàn giao dịch HOSE, HNX, UPCOM)

Stockbiz Trading Terminal là bộ sản phẩm tích hợp đầy đủ các tính năng thiết yếu cho nhà đầu tư từ các công cụ theo dõi giá cổ phiếu realtime tới các phương tiện xây dựng, kiểm thử chiến lược đầu tư, và các tính năng giao dịch.

Kiến thức căn bản

Tổng hợp các kiến thức căn bản về thị trường tài chính, chứng khoán giúp cho bạn có thể tiếp cận đầu tư thuận lợi hơn.

Phương pháp & Chiến lược

Giới thiệu các phương pháp luận sử dụng để phân tính, và các kỹ năng cần thiết phục vụ cho việc đầu tư.

VN-INDEX    1.675,57   -14,05/-0,83%  |   HNX-INDEX   234,85   -4,09/-1,71%  |   UPCOM-INDEX   119,17   -1,19/-0,99%  |   VN30   1.770,89   -17,62/-0,99%  |   HNX30   420,20   -1,60/-0,38%
20 Tháng Mười Một 2026 10:04:47 SA - Mở cửa
AI chọn cổ phiếu: Công nghệ có thắng được thị trường?
Nguồn tin: Thời báo kinh doanh | 20/11/2026 9:58:10 SA

AI đang trở thành kênh tham khảo tài chính của người Việt, kể cả trong quyết định đầu tư chứng khoán. Tuy nhiên, khả năng xử lý dữ liệu nhanh không đồng nghĩa với dự báo chính xác hay bảo đảm lợi nhuận.

Một câu hỏi như “cổ phiếu nào có tiềm năng tăng giá?” hay “có nên mua mã này ở vùng giá hiện tại?” đang trở thành cách nhiều người tiếp cận trí tuệ nhân tạo (AI) khi tham gia thị trường.

AI dần trở thành cố vấn đầu tư mới

Xu hướng này được phản ánh trong Nghiên cứu Tâm lý Người tiêu dùng ASEAN 2026 do Ngân hàng vừa UOB công bố.

Theo khảo sát, 31% người tiêu dùng Việt Nam đã sử dụng AI như một nguồn tham khảo thông tin tài chính. Trong đó, 38% dùng AI để so sánh sản phẩm ngân hàng, 33% tìm hiểu thông tin và tài liệu tài chính, còn 30% sử dụng công cụ này để hỗ trợ lập ngân sách, tiết kiệm và đầu tư.

AI đang trở thành kênh tham khảo tài chính của người Việt, kể cả trong quyết định đầu tư chứng khoán.

Đáng chú ý có tới 85% người được khảo sát sử dụng các công cụ số để quản lý tài sản, chủ yếu phục vụ việc tiếp cận thông tin tài chính, theo dõi chi tiêu, dòng tiền và quản lý các khoản đầu tư.

Có thể thấy AI đang dần tham gia sâu hơn vào quá trình ra quyết định tài chính. Với nhà đầu tư cá nhân, lợi thế dễ nhận thấy là khả năng tiếp cận thông tin nhanh, tiết kiệm thời gian và giảm bớt rào cản khi tìm hiểu những khái niệm chuyên môn.

Chỉ với một yêu cầu, AI có thể tổng hợp báo cáo tài chính, so sánh các chỉ số P/E, ROE, phân tích biến động doanh thu, lợi nhuận hoặc liệt kê những yếu tố có thể ảnh hưởng đến triển vọng doanh nghiệp. Những công việc trước đây đòi hỏi người dùng phải đọc nhiều tài liệu và có kiến thức nhất định nay có thể được hỗ trợ trong thời gian ngắn.

Đối với nhà đầu tư mới, đây là một lợi thế đáng kể. AI có thể giải thích thuật ngữ chứng khoán, hướng dẫn cách đọc báo cáo tài chính, phân biệt các chỉ số định giá và giúp người dùng hình thành những câu hỏi cần thiết trước khi xuống tiền.

Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Global Business and Finance Review năm 2026 của hai tác giả TS. Tô Minh Hương (Minh Huong To), giảng viên, Phó Trưởng Bộ môn Tài chính thuộc Khoa Kế toán và Kinh doanh, Trường Đại học Thủy lợi và Trần Bình Minh (Binh Minh Tran), nhà nghiên cứu gắn bó với Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, cũng cho thấy tiềm năng của AI trong hoạt động tư vấn đầu tư tại Việt Nam.

Nghiên cứu xây dựng hệ thống HAD-Finance, sử dụng nhiều tác nhân AI để đánh giá các chỉ tiêu tài chính như P/E, ROE, mức độ ổn định dòng tiền, sau đó tổng hợp thành khuyến nghị phù hợp với khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư. Hệ thống được thử nghiệm trên dữ liệu báo cáo tài chính của 50 doanh nghiệp niêm yết trên HoSE và HNX trong giai đoạn 2018-2023.

Kết quả kiểm định cho thấy hệ thống đạt độ chính xác khuyến nghị 95%, lợi nhuận danh mục thường niên 10,99% và chỉ số Sharpe 1,25. Đây là một minh chứng cho khả năng ứng dụng các mô hình AI chuyên biệt trong phân tích và hỗ trợ xây dựng danh mục đầu tư.

Tuy nhiên, kết quả trên được đánh giá thông qua kiểm định dữ liệu quá khứ, không phải thành tích giao dịch bằng tiền thật trong điều kiện thị trường hiện tại. Bản thân nhóm nghiên cứu cũng lưu ý khả năng ứng dụng có thể thay đổi theo bối cảnh thị trường, hành vi nhà đầu tư và mức độ tích hợp dữ liệu thời gian thực.

Niềm tin của người dùng cũng chưa đồng nghĩa với việc họ sẵn sàng giao toàn bộ quyết định tài chính cho AI. Khảo sát của UOB cho thấy 72% người tiêu dùng Việt Nam tin rằng AI sẽ hành động vì lợi ích tài chính tốt nhất của mình. Tuy nhiên, mức độ tin tưởng dành cho gia đình, bạn bè là 82%, cố vấn tài chính và chuyên gia quản lý tài sản là 77%.

Khi cần nhận khuyến nghị đầu tư, 32% người tham gia khảo sát vẫn ưu tiên chuyên viên quản lý quan hệ khách hàng hơn các công cụ số. Ông Paul Kim, Giám đốc Khối Dịch vụ Tài chính cá nhân UOB Việt Nam, nhận định người tiêu dùng đang có xu hướng kết hợp sự tiện lợi của AI với nhận định chuyên môn và tư vấn cá nhân hóa từ các cố vấn tài chính.

AI chưa phải công cụ bảo đảm lợi nhuận

Nếu khả năng tiếp cận và xử lý thông tin là lợi thế của AI, hiệu quả đầu tư thực tế lại là câu chuyện khác. Những dữ liệu về hoạt động của các quỹ đầu tư và thử nghiệm giao dịch tự động cho thấy công nghệ này chưa chứng minh được khả năng tạo ra lợi nhuận vượt trội một cách ổn định.

Theo thống kê, năm 2024 là giai đoạn tương đối thuận lợi với các quỹ cổ phiếu Việt Nam khi mức sinh lời bình quân vượt VN-Index gần 8 điểm phần trăm. Tuy nhiên, năm 2025, thị trường đảo chiều về tương quan hiệu suất: VN-Index tăng gần 41%, trong khi bình quân nhóm quỹ cổ phiếu chỉ đạt khoảng một nửa mức tăng này. Chỉ 10 trong tổng số 77 quỹ theo kịp chỉ số.

Sang 9 tháng đầu năm 2026, dù VN-Index gần như đi ngang, bình quân nhóm quỹ cổ phiếu vẫn ghi nhận mức âm hơn 7%. Tính gộp từ đầu năm 2024 đến hết tháng 9/2026, mức sinh lời ước tính của quỹ bình quân khoảng 32%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng khoảng 57% của VN-Index.

Cần lưu ý, đây là dữ liệu của toàn bộ nhóm quỹ cổ phiếu, bao gồm quỹ mở, quỹ đóng và một số ETF, không phải thống kê riêng về các quỹ sử dụng AI. Vì vậy, không thể lấy kết quả này để kết luận AI khiến hoạt động đầu tư kém hiệu quả. Tuy nhiên, số liệu cho thấy việc sở hữu thêm công cụ phân tích hiện đại chưa đủ để bảo đảm khả năng vượt thị trường.

Tại Mỹ, báo cáo SPIVA của S&P Dow Jones Indices cũng ghi nhận 79% quỹ cổ phiếu vốn hóa lớn hoạt động kém hơn S&P 500 trong năm 2025, tăng từ mức 51% năm 2022. Dù vậy, hiện tượng quỹ chủ động thua chỉ số đã tồn tại từ trước khi AI phổ biến. Năm 2021, tỷ lệ này từng lên tới 85%. Điều đó cho thấy không thể quy nguyên nhân hiệu suất thấp của các quỹ chỉ cho sự xuất hiện của AI.

Một thử nghiệm khác về khả năng tự giao dịch của AI cũng cho thấy những giới hạn đáng chú ý. Cuối năm 2025, cuộc thi Alpha Arena do nhóm nghiên cứu Nof1 tổ chức đã cấp cho 6 mô hình AI khoản vốn ban đầu 10.000 USD mỗi mô hình để tự giao dịch hợp đồng phái sinh tiền số trên sàn Hyperliquid.

Sau 17 ngày, 4 trong 6 mô hình mất từ 31-63% vốn. Kết quả giữa các mô hình có sự chênh lệch lớn dù được cung cấp cùng dữ liệu và câu lệnh. Đây là thử nghiệm trên thị trường tiền số, không phải chứng khoán, nhưng cho thấy việc giao toàn quyền giao dịch cho một mô hình ngôn ngữ vẫn tiềm ẩn rủi ro đáng kể.

Theo các chuyên gia trong ngành chứng khoán, vấn đề không nằm ở việc AI có thể xử lý bao nhiêu dữ liệu mà ở chất lượng thông tin đầu vào, cách xây dựng mô hình và khả năng kiểm chứng kết quả.

Tại Vietnam Securities Tech Summit 2026, ông Nguyễn Xuân Quang, Trợ lý Chủ tịch HĐQT Chứng khoán SSI, đã đặt vấn đề về trách nhiệm nếu công ty chứng khoán sử dụng AI tư vấn nhưng khách hàng thua lỗ. Theo ông, AI có thể tạo ra những số liệu và nhận định không chính xác nhưng lại được trình bày rất thuyết phục. Khi đưa công nghệ vào hoạt động tư vấn đầu tư, cần làm rõ trách nhiệm đối với các khuyến nghị sai lệch.

Một rủi ro khác là hiện tượng AI tạo ra thông tin không có thật, thường được gọi là “ảo giác”. Nếu nhà đầu tư yêu cầu phân tích một doanh nghiệp nhưng cung cấp thiếu dữ liệu, hoặc mô hình không truy cập được báo cáo mới nhất, kết quả có thể chứa những nhận định sai về doanh thu, lợi nhuận, kế hoạch kinh doanh hay triển vọng cổ phiếu.

Đáng lo ngại hơn, người dùng thiếu kinh nghiệm có thể khó nhận ra sai sót nếu câu trả lời được trình bày mạch lạc, kèm theo những thuật ngữ tài chính chuyên môn.

Ngoài ra, AI còn có thể khiến nhà đầu tư giao dịch thường xuyên hơn do việc tìm kiếm tín hiệu mua bán trở nên dễ dàng. Trong khi đó, mỗi giao dịch đều phát sinh phí và thuế. Giả định phí giao dịch 0,03% mỗi chiều và thuế bán chứng khoán 0,1%, một vòng mua - bán tiêu tốn khoảng 0,16% giá trị giao dịch. Nếu danh mục liên tục xoay vòng, chi phí tích lũy có thể bào mòn đáng kể lợi nhuận.

Do đó, thay vì giao toàn bộ quyết định mua bán cho AI, nhà đầu tư nên xem công nghệ này là công cụ hỗ trợ nghiên cứu, kiểm tra giả định và tổng hợp thông tin. Những dữ liệu quan trọng cần được đối chiếu với báo cáo tài chính, công bố thông tin của doanh nghiệp và nguồn dữ liệu chính thức.

Hải Giang

Link gốc