Bộ trưởng Năng lượng Ukraine ngày 11/4 cho biết nước này đã bắt đầu nối lại xuất khẩu điện sang các nước châu Âu, một bước ngoặt lớn so với sáu tháng trước khi chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga đã ảnh hưởng đến các nhà máy điện, khiến phần lớn nước này chìm trong bóng tối.
Tuyên bố của Bộ trưởng Năng lượng Herman Halushchenko cho hay Ukraine không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước mà còn sẵn sàng khởi động lại xuất khẩu sang các nước láng giềng.
Trả lời phỏng vấn hãng tin AP, ông Herman Halushchenko cho biết nhu cầu năng lượng trong nước của Ukraine được cung cấp “100%”, và nước này có nguồn dự trữ để xuất khẩu. Trước đó, Ukraine đã phải dừng xuất khẩu điện vào tháng 10/2022 để đáp ứng nhu cầu trong nước.
Bộ trưởng Halushchenko cho hay nước đầu tiên nhận năng lượng xuất khẩu của Ukraine sẽ là Moldova (Môn-đô-va). Năng lượng tái tạo như năng lượng Mặt Trời và năng lượng gió cũng phát huy tác dụng khi nhiệt độ tăng lên, giảm bớt áp lực cho các nhà máy điện hạt nhân và nhiệt điện than. Ngoài ra, hoạt động xuất khẩu sang Ba Lan, Slovakia (Xlô-va-ki-a) và Romania (Ru-ma-ni) cũng đang được nối lại theo lịch trình. Tuy nhiên, con số cụ thể sẽ phụ thuộc vào nhu cầu của các nước này.
Doanh thu xuất khẩu sẽ phụ thuộc vào biến động giá điện tại châu Âu. Ông Halushchenko cho biết trong năm 2022, trong khi Ukraine vẫn có thể xuất khẩu năng lượng, các công ty Ukraine thu về trung bình 40-70 triệu euro mỗi tháng tùy thuộc vào giá cả. Với tình hình hiện nay, ngay cả khi chỉ thu được 20 triệu euro thì đó vẫn là điều tốt bởi Ukraine cần tiền để khôi phục các đường dây phát điện và truyền tải.
Ukraine có khả năng xuất khẩu nhiều hơn giới hạn công suất 400 MW do Mạng lưới các nhà khai thác hệ thống truyền tải điện châu Âu, hay ENTSO-E, áp đặt. Bộ trưởng Halushchenko cho biết Ukraine đang đàm phán để tăng mức trần này vì hiện nước này có thể xuất khẩu nhiều hơn nữa.
Theo chuyên gia chính sách năng lượng Georg Zachmann tại Viện nghiên cứu Bruegel ở Brussels, công suất 400 MW “chỉ là bước khởi đầu” khi Ukraine theo đuổi mục tiêu dài hạn là hội nhập trở lại vào mạng lưới của châu Âu, điều sẽ tăng cường an ninh cung cấp và giúp các nước láng giềng trao đổi điện năng.
Với mức giá 100 euro mỗi MWh, thu nhập hàng tháng cao nhất của Ukraine có thể sẽ lên tới 30 triệu euro.
Theo nhà phân tích năng lượng Olena Pavlenko của nhóm tư vấn Dixie Group có trụ sở tại Kiev, việc nối lại xuất khẩu cho thấy những nỗ lực của Ukraine, điều cũng mang lại lợi ích cho châu Âu.