Trong bối cảnh Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng, Nghị quyết số 79-NQ/TW, ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị đã mở ra định hướng chiến lược mới cho kinh tế nhà nước.

Đặc biệt, doanh nghiệp nhà nước được xác định không chỉ là lực lượng nòng cốt mà còn đóng vai trò kiến tạo, dẫn dắt, tạo động lực cho Thủ đô bứt phá.

Dẫn dắt tạo động lực cho Thủ đô bứt phá

Theo các chuyên gia, Nghị quyết 79-NQ/TW khẳng định kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, điểm nhấn quan trọng không nằm ở việc duy trì vị trí này, mà là thay đổi cách thức thực hiện từ “nắm giữ” sang “dẫn dắt”, từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”.

Một phần địa giới hành chính quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Ảnh minh họa: Thành Đạt/TTXVN

Chia sẻ trong chương trình thời sự đặc biệt “Kinh tế Nhà nước tại Hà Nội - Chủ đạo, dẫn dắt và kiến tạo phát triển” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức mới đây, GS.TS Trần Thọ Đạt, nguyên Hiệu trưởng Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, Nghị quyết số 79-NQ/TW đã làm rõ hơn vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước.

Vai trò này không chỉ dừng lại ở việc ổn định kinh tế vĩ mô hay “giữ nhịp” cho nền kinh tế, mà còn thể hiện ở chức năng kiến tạo, dẫn dắt, mở đường trong các lĩnh vực then chốt, trọng yếu, đặc biệt là những lĩnh vực liên quan đến an ninh, quốc phòng. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp nhà nước cần vươn lên chiếm lĩnh các vị trí trọng yếu, tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy các khu vực kinh tế khác cùng phát triển.

Bên cạnh đó, trước yêu cầu ngày càng cao trong kiến tạo và phát triển đô thị của Hà Nội, đặc biệt trong bối cảnh tái cấu trúc không gian, hình thành các cực tăng trưởng mới và bảo đảm an sinh xã hội, vai trò của khu vực doanh nghiệp nhà nước tiếp tục được đặt ra với những đòi hỏi cụ thể hơn về năng lực và khả năng tổ chức thực hiện.

Điển hình như Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội (doanh nghiệp nhà nước trực thuộc UBND thành phố Hà Nội) đang là một trong những đơn vị có nền tảng và kinh nghiệm tham gia triển khai các nhiệm vụ phát triển đô thị của Thủ đô.

Minh chứng là nhiều khu đô thị và công trình như Trung Hòa - Nhân Chính, Nam Trung Yên, Vĩnh Hoàng, Làng sinh viên HACINCO hay các tòa nhà Handico Tower, Diamond Flower Tower, Hà Nội Center Point, Handico Complex… đã góp phần định hình diện mạo đô thị Hà Nội qua các giai đoạn.

Đặc biệt, cùng với việc tiếp tục phát triển các dự án nhà ở, Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội đang từng bước tham gia vào các mô hình đô thị tích hợp, đa chức năng, phù hợp với định hướng Quy hoạch chung Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City là một trong những dự án tiêu biểu, được định hướng theo mô hình “thành phố trong thành phố”, góp phần hình thành các không gian phát triển mới ở khu vực phía Bắc.

Theo lãnh đạo Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội, việc tham gia triển khai dự án được xác định là nhiệm vụ gắn với trách nhiệm của doanh nghiệp nhà nước trong việc thực hiện các nghị quyết của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị Hà Nội theo hướng hiện đại, đồng bộ và bền vững trong giai đoạn tới.

Tương tự, Tổng Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC cũng phát huy vai trò "đầu tàu" của doanh nghiệp nhà nước trong phát triển đô thị tại Hà Nội với nhiều dự án quy mô lớn, tiêu biểu như Khu đô thị Nam Thăng Long (Ciputra), Khu đô thị Trung Yên, Khu đô thị Yên Hòa, Dự án Nhà ở xã hội tại ô đất NO1, Khu đô thị mới Hạ Đình...

Mỗi công trình được Tổng Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC kiến tạo không chỉ mang giá trị kinh tế, mà còn thể hiện cam kết lâu dài trong việc xây dựng những đô thị sinh thái, văn minh, góp phần nâng cao chất lượng sống và phát triển bền vững Thủ đô trong tương lai.

Kiến tạo phát triển

Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Ảnh: XM

Thực tế cho thấy, đối với Hà Nội, những định hướng Nghị quyết 79-NQ/TW còn mang ý nghĩa đặc biệt khi Thủ đô đang triển khai hàng loạt chiến lược lớn như quy hoạch đô thị mở rộng, phát triển hạ tầng đồng bộ, chuyển đổi số và xây dựng đô thị thông minh.

Những mục tiêu này đòi hỏi nguồn lực rất lớn, khả năng điều phối cao và tầm nhìn dài hạn, những yếu tố mà khu vực doanh nghiệp nhà nước có lợi thế rõ rệt. Đây chính là “trụ cột” trong thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh của Thủ đô.

Đơn cử, ngay đầu năm 2026, UBND thành phố Hà Nội đã thành lập Công ty cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội, đây là một cột mốc đánh dấu có ý nghĩa chiến lược trong tư duy phát triển và cấu trúc vận hành của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Thủ đô.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, việc thành lập Công ty cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội không đơn thuần là thành lập thêm một đơn vị, mà là kiến tạo mô hình “nhà nước định hướng - doanh nghiệp vận hành”, theo tinh thần chuyển từ chính sách sang thị trường, với hai đột phá chính.

Đó là đột phá về mô hình thể chế khi lần đầu tiên, Hà Nội thiết kế một tổ chức đổi mới sáng tạo theo cấu trúc công ty cổ phần có vốn nhà nước, nhưng vận hành hoàn toàn theo chuẩn mực quản trị doanh nghiệp hiện đại, minh bạch tài chính, kiểm soát rủi ro, chịu trách nhiệm trước cổ đông và pháp luật. 70% vốn sở hữu Nhà nước không để kiểm soát vi mô hoạt động kinh doanh, mà bảo đảm phục vụ mục tiêu phát triển Thủ đô.

Đột phá thứ hai nằm ở phương thức điều hành. Công ty được thiết kế như một đầu mối điều phối hệ sinh thái thay cho mô hình hỗ trợ phân tán trước đây. Thay vì mỗi sở, ngành triển khai những chương trình riêng lẻ, rời rạc và thiếu liên thông, công ty và mạng lưới đổi mới sáng tạo sẽ tổ chức lại dòng chảy đổi mới sáng tạo theo logic thị trường.

Công ty cũng đưa các bài toán phát triển của đô thị đến gần năng lực nghiên cứu của viện, trường; kết nối doanh nghiệp khởi nghiệp với nhà đầu tư và thị trường; gắn sáng kiến công nghệ với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và chuyển dữ liệu thành nền tảng cho sản phẩm, dịch vụ cụ thể.

Có thể khẳng định, Nghị quyết 79-NQ/TW đã mở ra một cách tiếp cận mới trong phát triển kinh tế nhà nước, đặt doanh nghiệp nhà nước vào vai trò trung tâm của quá trình kiến tạo và dẫn dắt. Với Hà Nội, đây là cơ hội để huy động và phát huy tối đa nguồn lực, tạo bước đột phá trong phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng tăng trưởng và xây dựng đô thị hiện đại.

Khi doanh nghiệp nhà nước thực sự đổi mới, hoạt động hiệu quả và gắn kết với khu vực tư nhân, một hệ sinh thái phát triển năng động sẽ được hình thành. Từ đó, Thủ đô không chỉ giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước mà còn từng bước vươn lên ngang tầm các đô thị lớn trong khu vực và trên thế giới.

Nguyễn Thắng (TTXVN)

Link gốc