Biến động tại Trung Đông đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu thay đổi mạnh, thúc đẩy Việt Nam tăng tốc đa dạng hóa nguồn nhập khẩu dầu thô và nhiên liệu để bảo đảm ổn định sản xuất trong nước.
Theo số liệu hải quan, trong 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập khẩu 3,8 triệu tấn dầu thô, giảm 23% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, lượng dầu từ Kuwait đạt 2,5 triệu tấn, giảm 37,5%.
Chủ động thích ứng biến động
Kuwait hiện vẫn là nguồn cung dầu thô lớn nhất cho Việt Nam. Năm 2025, quốc gia Trung Đông này chiếm khoảng 80% trong tổng lượng 14,2 triệu tấn dầu thô nhập khẩu của Việt Nam, tương đương khoảng 284.000 thùng/ngày.
Trong bối cảnh nguồn cung quốc tế biến động, Việt Nam đồng thời nâng sản lượng khai thác trong nước nhằm hỗ trợ cân đối nhu cầu nguyên liệu cho các nhà máy lọc hóa dầu. Năm 2025, tổng sản lượng khai thác đạt khoảng 8,2 triệu tấn. Giai đoạn tháng 1-4/2026, sản lượng khai thác dầu nội địa đạt 2,9 triệu tấn, tăng 14,4% so với cùng kỳ năm trước.
Nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn đa dạng hoá nguồn cung nhiên liệu nhằm bảo đảm nhu cầu thị trường.
Hiện hai nhà máy lọc dầu của Việt Nam đáp ứng khoảng 70% nhu cầu nhiên liệu nội địa, chủ yếu là xăng và dầu diesel, với tổng công suất xử lý hơn 16,5 triệu tấn dầu thô mỗi năm.
Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn – cơ sở lọc dầu lớn nhất cả nước với công suất 200.000 thùng/ngày – đang chủ động mở rộng nguồn nguyên liệu ngoài Kuwait. Theo Kpler, kể từ cuối tháng 2, Việt Nam đã nhập khẩu dầu thô từ Nigeria, Angola, Oman, UAE và Mỹ.
Trong khi đó, Nhà máy lọc dầu Dung Quất của Petrovietnam với công suất 130.000 thùng/ngày tiếp tục duy trì vận hành ổn định nhờ nguồn dầu khai thác trong nước và đã chuẩn bị đủ nguyên liệu cho hoạt động toàn tải tới đầu tháng 7.
Nhập khẩu tăng mạnh
Cùng với dầu thô, Việt Nam cũng gia tăng nhập khẩu các sản phẩm nhiên liệu thành phẩm nhằm bảo đảm nguồn cung cho nền kinh tế.
Trong 4 tháng đầu năm 2026, nhập khẩu các sản phẩm xăng dầu đạt 4,1 triệu tấn, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) đạt 1,3 triệu tấn, tăng 34,5%.
Riêng trong tháng 3 và tháng 4, lượng nhập khẩu dầu tinh chế tăng gần 17% về sản lượng, trong khi giá trị nhập khẩu tăng mạnh do giá năng lượng toàn cầu đi lên.
Hàn Quốc và Malaysia trở thành những nguồn cung tăng trưởng nhanh cho thị trường Việt Nam. Trong hai tháng 3-4, Hàn Quốc xuất khẩu sang Việt Nam khoảng 610.000 tấn sản phẩm dầu, tăng hơn 60% so với cùng kỳ năm trước và chiếm khoảng một phần ba tổng lượng nhập khẩu của Việt Nam trong giai đoạn này.
Malaysia cũng tăng mạnh xuất khẩu sang Việt Nam với sản lượng đạt 403.000 tấn, gần gấp đôi cùng kỳ năm ngoái, qua đó vượt Trung Quốc để trở thành nhà cung cấp lớn thứ ba.
Ở lĩnh vực nhiên liệu hàng không, các nhà máy lọc dầu trong nước hiện đáp ứng khoảng 20% nhu cầu tiêu thụ. Việt Nam đang thúc đẩy tăng công suất sản xuất nhiên liệu phản lực nhằm phục vụ nhu cầu vận tải hàng không ngày càng tăng.
Đối với LNG, dù mới tham gia thị trường nhập khẩu từ năm 2023 sau khi đưa vào vận hành kho cảng LNG đầu tiên, Việt Nam đang đẩy nhanh kế hoạch phát triển điện khí LNG. Theo định hướng hiện nay, tổng công suất các nhà máy điện LNG dự kiến đạt khoảng 22,5 GW vào cuối thập kỷ, tăng mạnh so với mức khoảng 1,6 GW hiện nay.
Theo TS. Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam, việc gia tăng sản lượng khai thác trong nước cùng với mở rộng nguồn nhập khẩu đang góp phần hỗ trợ ổn định nguồn cung năng lượng trong bối cảnh thị trường quốc tế còn nhiều biến động.
Vũ Hương (theo Reuters)
Link gốc