Làn sóng phá sản doanh nghiệp ở Mỹ năm 2025 leo lên mức cao nhất từ sau Đại suy thoái năm 2008, phản ánh một môi trường kinh tế đầy khắc nghiệt, lạm phát kéo dài, lãi suất cao và chính sách thuế quan.
Cảnh đìu hiu tại Quảng trường Thời đại ở New York, Mỹ. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN
Theo báo cáo mới công bố của S&P Global Market Intelligence, có ít nhất 717 doanh nghiệp Mỹ nộp đơn xin bảo hộ phá sản tính đến hết tháng 11/2025, tăng 14% so với cùng kỳ năm trước và là con số cao nhất kể từ năm 2010.
Danh sách các công ty quy mô lớn buộc phải tuyên bố phá sản trong năm qua trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ chuỗi dược phẩm Rite Aid, hãng xét nghiệm di truyền 23andMe, chuỗi nhà hàng bình dân Hooters cho đến hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines. Diễn biến này cho thấy khó khăn không còn giới hạn trong một ngành riêng lẻ mà đã lan rộng toàn bộ nền kinh tế.
Các chuyên gia nhận định nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự kết hợp độc hại giữa chi phí đầu vào tăng cao, tín dụng thắt chặt và chính sách thương mại quyết liệt của Tổng thống Donald Trump, vốn làm giá nguyên vật liệu nhập khẩu leo thang và làm xáo trộn chuỗi cung ứng toàn cầu. Khác với các chu kỳ trước, gánh nặng lần này đè nặng nhất lên khu vực công nghiệp, thay vì các nhà bán lẻ tiêu dùng như những năm gần đây.
Dữ liệu liên bang cho thấy khu vực sản xuất đã mất hơn 70.000 việc làm trong 12 tháng tính đến tháng 11/2025, ngay cả khi Tổng thống Trump nhiều lần lập luận rằng thuế quan sẽ phục hồi sản xuất nội địa. Các nhà kinh tế cho rằng những doanh nghiệp phụ thuộc nhập khẩu đang bị ép từ hai phía, vừa không thể chuyển toàn bộ chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng, vừa phải gánh thuế quan ở mức cao nhất trong nhiều thập niên.
Các doanh nghiệp phục vụ tiêu dùng không thiết yếu đứng thứ nhì về số hồ sơ phá sản, cho thấy người dân Mỹ đang thắt chặt chi tiêu do lạm phát kéo dài. Những nhà bán lẻ thời trang, trang trí nội thất và phụ kiện chịu tác động rõ rệt khi người mua ưu tiên ngân sách cho thực phẩm, tiền thuê nhà và tiện ích căn bản. Nhiều công ty chấp nhận giữ giá để tránh mất khách, dù phải chịu thua lỗ kéo dài.
Đáng chú ý, năm 2025 cũng ghi nhận sự gia tăng các vụ phá sản quy mô lớn với tài sản trên 1 tỷ USD, mức cao nhất trong nửa đầu năm kể từ khủng hoảng COVID-19 năm 2020. Trong khi đó, khu vực công nghiệp được xem là tâm điểm của khủng hoảng, khi thuế quan đánh vào thép, linh kiện và thiết bị năng lượng gây thiệt hại nặng nề cho các nhà sản xuất, đồng thời các thay đổi chính sách làm suy yếu một phần ngành năng lượng tái tạo.
Đoàn Hùng
Link gốc