Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị kéo dài và những lo ngại ngày càng gia tăng về rủi ro đối với tài sản dự trữ được lưu giữ ở nước ngoài, các ngân hàng trung ương châu Âu tiếp tục dịch chuyển vàng dự trữ khỏi các kho chứa tại Mỹ. Các nhà phân tích cho rằng Trung Quốc có thể tận dụng xu hướng này để thu hút thêm dòng vàng vào các trung tâm lưu ký tại Thượng Hải và Hồng Kông.

Các ngân hàng trung ương tìm nơi “an toàn” cho vàng

Ngân hàng Trung ương Hà Lan (De Nederlandsche Bank) cho biết trong một thông cáo báo chí vào tuần trước rằng đã chuyển 86 tấn vàng từ các kho chứa tại Mỹ và Canada sang London trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 8. Sau đợt dịch chuyển này, tỷ lệ vàng dự trữ của Hà Lan được lưu giữ tại New York giảm 12,8 điểm phần trăm, xuống còn 18,5%.

Ngân hàng này cho biết động thái trên xuất phát từ “tình trạng bất ổn địa chính trị ngày càng gia tăng” và nhằm “tăng cường khả năng ứng phó với khủng hoảng”.

“Việc phân bổ lượng vàng dự trữ cân bằng hơn giữa Bắc Mỹ, Vương quốc Anh và Hà Lan giúp phân tán rủi ro”, ngân hàng cho biết.

Các ngân hàng trung ương châu Âu dường như đang cùng xem xét lại việc lưu trữ vàng dự trữ ở nước ngoài.

Trong kết quả được công bố hồi tháng 4, Ngân hàng Trung ương Pháp cho biết đã bán 129 tấn vàng thỏi được lưu giữ tại New York, sau đó mua lại lượng vàng thỏi tương đương đạt tiêu chuẩn cao tại châu Âu. Serbia và Đức cũng đã thực hiện những động thái tương tự trong những năm gần đây.

“Đã có một sự thay đổi căn bản trong cách các quốc gia nhìn nhận về an ninh đối với tài sản dự trữ chủ quyền, và sự thay đổi này sẽ không đảo ngược trong ngắn hạn, bất kể căng thẳng địa chính trị giảm bớt hay leo thang”, bà Liang Yonghui, Phó Tổng thư ký Chi nhánh Vàng và Bạc thuộc Hiệp hội Công nghiệp Kim loại Màu Trung Quốc, nhận định.

Theo bà Liang, động lực ban đầu dẫn tới sự thay đổi này có thể bắt nguồn từ năm 2022, khi xung đột tại Ukraine bùng nổ.

“Năm đó, một phần dự trữ vàng của Nga được lưu giữ tại các thị trường nước ngoài đã bị đóng băng. Điều này đã làm đảo lộn quan niệm lâu nay của nhiều quốc gia về mức độ an toàn của tài sản dự trữ được lưu giữ ở nước ngoài”, bà Liang nói.

Báo cáo Khảo sát Dự trữ Vàng của Ngân hàng Trung ương năm 2026 do Hội đồng Vàng Thế giới công bố hồi tháng 6 cho thấy xu hướng điều chỉnh địa điểm lưu trữ vàng của các ngân hàng trung ương đang gia tăng.

Trong số 76 ngân hàng trung ương tham gia khảo sát, 10% cho biết đã đa dạng hóa các địa điểm lưu trữ vàng ở nước ngoài trong 12 tháng trước đó. Hội đồng Vàng Thế giới đánh giá đây là “một sự gia tăng đáng kể” so với mức 2% trong cuộc khảo sát năm 2025.

Trong khi đó, 7% số ngân hàng trung ương được hỏi cho biết có kế hoạch tăng lượng vàng được lưu trữ trong nước trong 12 tháng tới, còn 9% dự định đa dạng hóa các địa điểm lưu trữ vàng ở nước ngoài. Cả hai tỷ lệ này đều cao hơn mức 2% của năm trước đối với kế hoạch đa dạng hóa địa điểm lưu trữ ở nước ngoài.

“Dựa trên những động thái và tầm ảnh hưởng của các ngân hàng trung ương châu Âu, nhiều quốc gia được dự báo sẽ đánh giá lại các tài sản dự trữ ngoại hối được lưu giữ ở nước ngoài”, bà Liang nói.

Trung Quốc muốn trở thành điểm đến của vàng dự trữ

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đang đẩy nhanh việc xây dựng thêm cơ sở hạ tầng lưu trữ vàng, với Thượng Hải và Hồng Kông đi đầu.

Thượng Hải đã đặt nền móng cho tham vọng này từ năm 2021, khi chính quyền thành phố ban hành các chính sách hỗ trợ cải cách và mở cửa ở cấp độ cao tại Phố Đông. Một trong những điều khoản của chính sách này nêu rõ mục tiêu phát triển “một kho lưu trữ kim loại quý quy mô lớn cấp quốc gia”, với nhiệm vụ được giao cho Sàn giao dịch Vàng Thượng Hải.

Kể từ đó, rất ít thông tin chính thức được công bố về tiến độ dự án. Tuy nhiên, một lãnh đạo tại Sàn giao dịch Vàng Thượng Hải, đề nghị không tiết lộ danh tính, cho biết dự án vẫn đang được triển khai, với mục tiêu thu hút vàng dự trữ của các ngân hàng trung ương nước ngoài.

Trong khi đó, Hồng Kông đang định vị mình trở thành một trung tâm giao dịch vàng của khu vực, với kế hoạch nâng công suất lưu trữ vàng lên hơn 2.000 tấn trong vòng 3 năm.

Là một phần trong nỗ lực này, Hồng Kông gần đây đã triển khai thí điểm hệ thống thanh toán bù trừ và quyết toán vàng, với sự tham gia của 11 ngân hàng Trung Quốc và quốc tế.

“Khung tài chính này bảo đảm rằng dự trữ vàng của Trung Quốc - dù được lưu trữ trong nước hay ở nước ngoài - có thể vận hành độc lập với các hệ thống thể chế của nước ngoài”, ông Yan Zeyang, nhà nghiên cứu tại Viện Quan hệ Quốc tế Đương đại Trung Quốc có trụ sở tại Bắc Kinh, viết trong một bài báo công bố hồi tháng 1.

“Đồng thời, khung này có thể cung cấp các lựa chọn lưu trữ an toàn thay thế cho các ngân hàng trung ương khác. Trong bối cảnh rủi ro bị trừng phạt thông qua đồng USD gia tăng, Trung Quốc đang ở vị thế có thể thu hút dòng vàng dự trữ vào Thượng Hải và Hồng Kông, qua đó tiếp tục củng cố ảnh hưởng của Trung Quốc trên thị trường vàng toàn cầu”, vị chuyên gia nhấn mạnh thêm.

Tính đến cuối tháng 8, sau 22 tháng liên tiếp mua vàng, Trung Quốc nắm giữ hơn 2.300 tấn vàng dự trữ. Giới chức nước này không công bố lượng vàng đang được lưu giữ ở nước ngoài.

Theo SCMP

Link gốc