Nguy cơ căng thẳng thương mại Mỹ – Trung leo thang trở lại khi Washington phát tín hiệu duy trì mức thuế cao và tiếp tục điều tra việc tuân thủ thỏa thuận thương mại Giai đoạn 1, trong khi Bắc Kinh cảnh báo sẽ đáp trả.

Gia tăng bất ổn trước thềm chuyến thăm cấp cao

Trung Quốc cảnh báo sẽ thực hiện “mọi biện pháp cần thiết” nếu Mỹ sử dụng cuộc điều tra liên quan đến thỏa thuận thương mại năm 2020 làm cơ sở áp đặt thêm thuế quan, sau khi Washington phát tín hiệu rằng quá trình điều tra sẽ tiếp tục.

Trong tuyên bố đưa ra ngày 25/2 nhằm đáp lại các bình luận của Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, Bộ Thương mại Trung Quốc khẳng định Bắc Kinh đã tôn trọng thỏa thuận thương mại Giai đoạn 1 bất chấp những gián đoạn do đại dịch gây ra, đồng thời thực hiện các cam kết về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cũng như mở cửa thị trường tài chính và nông nghiệp.

Nguy cơ căng thẳng thương mại Mỹ – Trung leo thang trở lại khi Washington phát tín hiệu duy trì mức thuế cao và tiếp tục điều tra việc tuân thủ thỏa thuận thương mại Giai đoạn 1.

Cơ quan này cũng cáo buộc Mỹ làm suy yếu việc thực thi thỏa thuận thông qua việc siết chặt kiểm soát xuất khẩu, hạn chế đầu tư hai chiều và mở rộng các biện pháp hạn chế khác mà Bắc Kinh cho rằng đã cản trở hoạt động thương mại và đầu tư bình thường. Trung Quốc cho biết Sách trắng công bố năm 2025 đã nêu rõ lập luận của họ.

“Nếu Mỹ khăng khăng thúc đẩy các cuộc điều tra liên quan, hoặc thậm chí sử dụng cuộc điều tra như một cái cớ để áp đặt các biện pháp hạn chế như thuế quan, Trung Quốc sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình”, Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh.

Diễn biến này làm gia tăng mức độ bất ổn trong quan hệ song phương chỉ vài tuần trước chuyến thăm dự kiến của Tổng thống Donald Trump tới Bắc Kinh. Đây là chuyến công du đầu tiên của một tổng thống Mỹ kể từ chuyến thăm năm 2017.

Căng thẳng xuất hiện ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ vô hiệu hóa các mức thuế khẩn cấp diện rộng mà ông Trump áp đặt trước đó. Phán quyết này đã xóa bỏ các mức thuế trong nhiệm kỳ thứ hai của ông đối với hàng hóa Trung Quốc, khiến Bắc Kinh phải chịu mức thuế thấp hơn so với một số đồng minh của Mỹ.

Ông Greer cho biết chính quyền Mỹ vẫn có thể áp thuế theo các quy định pháp lý như Điều 301 và các đạo luật khác sau phán quyết của tòa án.

Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã mở cuộc điều tra về việc tuân thủ thỏa thuận Giai đoạn 1 từ tháng 10/2025.

Phía Trung Quốc kêu gọi Washington đánh giá thỏa thuận một cách “khách quan và hợp lý”, tránh đổ lỗi, đồng thời bày tỏ mong muốn sử dụng cơ chế tham vấn để củng cố đồng thuận hiện có và hướng tới tương lai.

Mỹ muốn duy trì mức thuế cao đối với hàng hóa Trung Quốc

Theo ông Greer, chính quyền Mỹ đặt mục tiêu duy trì mức thuế đối với hàng hóa Trung Quốc sau khi tòa án bác bỏ các mức thuế trước đó, dù trong tương lai có thể tăng thuế đối với sản phẩm từ các nền kinh tế khác.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc gặp đầu tiên vào tháng 10/2025 kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng (Ảnh: Getty Images)

Ông cho biết Washington đang tìm cách giữ thuế đối với hàng hóa Trung Quốc trong khoảng 35% - 50%, tùy theo từng mặt hàng.

Dự kiến Tổng thống Trump sẽ gặp Chủ tịch Tập Cận Bình tại Trung Quốc vào cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4 để thảo luận việc gia hạn thỏa thuận đình chiến thuế quan giữa hai nước.

“Chúng tôi kỳ vọng mức thuế đó sẽ được duy trì. Chúng tôi không có ý định leo thang hơn nữa. Chúng tôi thực sự muốn tuân thủ thỏa thuận đã đạt được trước đó”, ông Greer phát biểu trên Fox Business.

Đại diện Thương mại Mỹ cũng cho biết một số quốc gia có thể phải chịu mức thuế cao hơn 15% đối với hàng xuất khẩu sang Mỹ - mức cao nhất được phép theo thẩm quyền pháp lý mà chính quyền có thể áp dụng trong tối đa 150 ngày.

Các quan chức Mỹ phát tín hiệu rằng khoảng thời gian này sẽ được sử dụng để tái thiết lập chế độ thuế quan trước đây thông qua các quyền hạn pháp lý khác, bao gồm Điều 301 và Điều 232.

“Chúng tôi kỳ vọng duy trì tính liên tục trong chính sách. Ngay lúc này mức thuế là 10%. Một số mặt hàng sẽ tăng lên 15% và có thể cao hơn đối với những mặt hàng khác, phù hợp với các mức thuế đã áp dụng trước đây", ông Greer nói, nhấn mạnh mục tiêu là bảo đảm sự ổn định và liên tục của chương trình thuế quan.

Theo Reuters

Thanh Tú

Link gốc