Ngoại trừ các mã trên sàn UPCoM, KOS, PPT và PNJ là những cổ phiếu giảm mạnh nhất thị trường chứng khoán trong tháng 10, với mức mất giá trên 40%. Sự suy giảm tại những mã này gắn với những áp lực riêng từ bán giải chấp đến kết quả kinh doanh kém sắc.

Tháng 10 khép lại với diễn biến kém tích cực của thị trường chứng khoán. VN-Index đóng cửa phiên giao dịch cuối tháng tại 1.741,62 điểm, giảm khoảng 27 điểm so với cuối tháng 9, tương đương mức giảm gần 1,5%. Trong bối cảnh chỉ số chung điều chỉnh, nhiều cổ phiếu chịu áp lực bán mạnh, thậm chí mất hàng chục phần trăm giá trị chỉ trong một tháng.

Diễn biến của các cổ phiếu giảm mạnh nhất thị trường chứng khoán như KOS, PNJ, PPT hay CPA phản ánh những câu chuyện khác nhau, từ áp lực bán giải chấp, kết quả kinh doanh suy giảm đến những vấn đề liên quan tình trạng pháp lý của doanh nghiệp.

HoSE: Làn sóng giải chấp nhấn chìm KOS, PNJ

Trên sàn HoSE, KOS của Công ty Cổ phần Kosy là cổ phiếu giảm mạnh nhất trong tháng 10, với mức giảm 76,05%. Đà lao dốc của mã này diễn ra trong bối cảnh áp lực bán giải chấp gia tăng, cùng những giao dịch đáng chú ý từ cổ đông lớn và lãnh đạo doanh nghiệp.

Cụ thể, KOS trải qua chuỗi 29 phiên giảm sàn liên tiếp trước khi bất ngờ đảo chiều tăng trần trong phiên giao dịch cuối tháng 10, đi kèm thanh khoản đột biến. Trước diễn biến bất thường của cổ phiếu, Kosy đã nhiều lần phải giải trình với cơ quan quản lý. Doanh nghiệp cho biết một số công ty chứng khoán điều chỉnh giảm tỷ lệ cho vay ký quỹ đối với KOS và thực hiện bán giải chấp, qua đó gia tăng áp lực cung trên thị trường.

Áp lực bán còn diễn ra trong bối cảnh cổ đông lớn và lãnh đạo doanh nghiệp có những giao dịch đáng chú ý. Ông Nguyễn Việt Cường, Chủ tịch HĐQT Kosy, đã bán hơn 4,26 triệu cổ phiếu trong tổng số 5 triệu đơn vị đăng ký bán, trong giai đoạn từ ngày 27/8 đến 24/9. Sau giao dịch, ông Cường còn nắm giữ hơn 72,37 triệu cổ phiếu, tương ứng 33,43% vốn điều lệ.

Ở chiều ngược lại, bà Hoàng Thị Yến, người có liên quan đến Chủ tịch HĐQT Kosy, đăng ký mua 8 triệu cổ phiếu KOS trong thời gian từ ngày 15/10 đến 13/11/2026.

Bên cạnh diễn biến giao dịch cổ phiếu, tình hình tài chính của Kosy cũng là yếu tố cần chú ý. Báo cáo tài chính hợp nhất bán niên soát xét năm 2026 cho thấy tại ngày 30/6, tổng nợ phải trả của doanh nghiệp ở mức gần 2.725,6 tỷ đồng, trong đó nợ vay và nợ thuê tài chính gần 1.997,7 tỷ đồng. Hàng tồn kho đạt gần 2.778,5 tỷ đồng, trong khi tiền và các khoản tương đương tiền chỉ khoảng 12,6 tỷ đồng.

Xếp sau KOS là PNJ của Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận, với mức giảm 41,73%. Cổ phiếu này chịu áp lực bán mạnh từ cuối tháng 9, trong đó có 5 phiên giảm sàn liên tiếp từ ngày 28/9 đến 2/10. Diễn biến trên diễn ra trong bối cảnh kết quả kinh doanh quý III/2026 của doanh nghiệp đảo chiều từ lãi sang lỗ.

Theo báo cáo tài chính quý III/2026, PNJ đạt doanh thu thuần gần 6.995 tỷ đồng, giảm 14% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, lợi nhuận gộp giảm tới 62%, còn khoảng 609 tỷ đồng; doanh nghiệp báo lỗ sau thuế 258 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lãi 496 tỷ đồng.

Lũy kế 9 tháng, doanh thu thuần của PNJ đạt 32.704 tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 471 tỷ đồng, giảm 71%. Riêng quý III, doanh thu bán lẻ giảm 20%, doanh thu vàng 24K giảm 41%; biên lợi nhuận gộp thu hẹp còn 8,7%, thấp hơn 11 điểm phần trăm so với cùng kỳ.

Trong văn bản giải trình về diễn biến cổ phiếu, PNJ cho biết tâm lý thận trọng của thị trường chứng khoán, việc một số công ty chứng khoán điều chỉnh tỷ lệ cho vay ký quỹ và các thông tin liên quan đến hoạt động tài chính, quản trị, giao dịch nội bộ có thể ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư.

Không chỉ KOS và PNJ, nhiều cổ phiếu thuộc các nhóm ngành khác cũng ghi nhận mức giảm sâu trong tháng 10. Ở nhóm bất động sản, DRH mất 31,85%, trong khi CRE giảm 28,41%. VPG giảm 31,69%; TTF, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực gỗ và nội thất, cũng mất 30,92% giá trị.

Sắc đỏ còn lan sang nhóm ngân hàng, với LPB giảm 17,95% và SSB mất 17,53%. Dù mức giảm không lớn bằng các cổ phiếu đứng đầu bảng xếp hạng, diễn biến của hai mã này cho thấy áp lực điều chỉnh không chỉ tập trung ở nhóm cổ phiếu đầu cơ hay những doanh nghiệp có thanh khoản thấp.

Hai vị trí còn lại trong top 10 cổ phiếu giảm mạnh nhất HoSE thuộc về VDP, giảm 22,89%, và HSL, giảm 18,57%.

HNX: PPT 'đo sàn' sau khi công bố báo cáo tài chính

Trên sàn HNX, PPT của Công ty Cổ phần Petro Times là cổ phiếu giảm mạnh nhất trong tháng 10, với mức mất giá 60,53%. Đà lao dốc tập trung chủ yếu trong nửa cuối tháng, cùng thời điểm doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh quý III kém tích cực.

Theo báo cáo tài chính quý III/2026, doanh thu doanh nghiệp đạt khoảng 1.066 tỷ đồng, giảm so với mức gần 1.177 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, công ty ghi nhận khoản lỗ sau thuế 22 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm 2025 vẫn có lãi khoảng 2 tỷ đồng.

Như vậy, lợi nhuận quý III của Petro Times đã chuyển từ trạng thái có lãi sang thua lỗ chỉ sau một năm. Trong văn bản giải trình gửi UBCKNN và HNX về việc cổ phiếu giảm sàn liên tiếp, doanh nghiệp cho biết hoạt động kinh doanh gặp khó khăn do ảnh hưởng chung của nền kinh tế. Lợi nhuận sau thuế giảm mạnh so với cùng kỳ cũng là một trong những yếu tố được Petro Times đề cập khi lý giải diễn biến cổ phiếu.

Thanh khoản PPT trong giai đoạn giảm sâu cũng có những biến động đáng chú ý. Một số phiên chỉ ghi nhận vài trăm đến vài nghìn cổ phiếu được khớp lệnh. Đến ngày 28/10, khối lượng giao dịch tăng lên hơn 1,64 triệu cổ phiếu, song phần lớn đến từ giao dịch thỏa thuận, với hơn 1,63 triệu đơn vị.

Sau PPT, các vị trí tiếp theo trong danh sách giảm mạnh lần lượt thuộc về UNI (-35,64%), SVN (-35,14%), DVM (-28,57%), PEN (-25,71%), THD (-24,63%), HEV (-22,35%), VLA (-22,06%), DIH (-19,44%) và CTT (-18,52%).

Trong đó, cổ phiếu THD của Công ty Cổ phần Thaiholdings là mã được quan tâm nhất. Pha lao dốc của mã này diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp tiếp tục đăng ký mua thêm 78,32 triệu cổ phần Thaigroup, tương đương 38,02% lượng cổ phần được chào bán cho cổ đông hiện hữu. Nếu mua đủ số lượng đăng ký, Thaiholdings sẽ nâng lượng nắm giữ lên 250,64 triệu cổ phần, nhưng tỷ lệ sở hữu dự kiến giảm từ 48% xuống 44,36%.

Đây là lần thứ hai trong chưa đầy 3 tháng Thaiholdings đăng ký mua thêm cổ phần Thaigroup. Trước đó, hồi tháng 7, doanh nghiệp đã thông qua kế hoạch mua 52,32 triệu cổ phần, nâng lượng nắm giữ lên 172,32 triệu đơn vị.

Hiện Thaigroup là khoản đầu tư lớn nhất của Thaiholdings, với giá trị ghi sổ theo phương pháp vốn chủ sở hữu hơn 2.370 tỷ đồng tại ngày 30/6/2026, tương đương khoảng 44% tổng tài sản doanh nghiệp.

UPCoM: Bấp bênh tư cách đại chúng, CPA rớt thảm

Trên UPCoM, CPA của Công ty Cổ phần Cà phê Phước An là cổ phiếu giảm mạnh nhất trong tháng 10/2026, với mức mất giá 48,84%. Đáng chú ý, đà giảm của mã này diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp công bố thông tin không còn đáp ứng một trong các điều kiện của công ty đại chúng.

Về kết quả kinh doanh, bức tranh quý III/2026 của Cà phê Phước An có một số điểm sáng. Doanh thu thuần đạt 7,6 tỷ đồng, giảm khoảng 33% so với mức 11,4 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận gộp tăng từ 810 triệu đồng lên 1,22 tỷ đồng; lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh đạt 20 triệu đồng, trong khi cùng kỳ lỗ 380 triệu đồng. Lợi nhuận sau thuế đạt 140 triệu đồng, cải thiện so với khoản lỗ 360 triệu đồng của quý III/2025.

Dù kết quả kinh doanh đã có sự cải thiện, hoạt động của doanh nghiệp vẫn chịu ảnh hưởng từ những thách thức chung của ngành cà phê. Trên thị trường quốc tế, nguồn cung từ các nước Nam Mỹ, đặc biệt là Brazil, phục hồi sau giai đoạn thiếu hụt, làm gia tăng áp lực điều chỉnh giá cà phê. Trong khi đó, Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt hơn đối với chuỗi cung ứng cà phê xuất khẩu vào thị trường này. Doanh nghiệp phải chứng minh sản phẩm không có nguồn gốc từ diện tích đất bị phá rừng sau ngày 31/12/2020, đồng thời cung cấp dữ liệu định vị địa lý và thông tin truy xuất đến vùng trồng. Những yêu cầu này kéo theo áp lực về kiểm soát nguyên liệu, quản lý dữ liệu và chi phí tuân thủ đối với các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng.

Bên cạnh những yếu tố từ thị trường, thông tin về tình trạng pháp lý của doanh nghiệp cũng là điểm nhà đầu tư cần lưu ý. Ngày 20/10/2026, Cà phê Phước An công bố không còn đáp ứng một trong các điều kiện đối với công ty đại chúng. Tuy nhiên, nếu chưa có thông tin cụ thể về điều kiện không còn được đáp ứng, chưa thể khẳng định nguyên nhân xuất phát từ cơ cấu cổ đông cô đặc hay việc không đáp ứng yêu cầu về minh bạch thông tin.

Xếp sau CPA là các mã BEL (-47,83%), SDY (-44,44%), PLE (-43,90%), HNB (-42,45%), TGP (-42,11%), VBH (-41,18%), DDG (-40,00%), SNC (-39,91%) và MPY (-39,73%).

Đặc điểm chung của nhóm cổ phiếu này là thanh khoản khá thấp, với khối lượng giao dịch bình quân mỗi phiên chỉ từ vài nghìn đến vài chục nghìn đơn vị. Trong điều kiện giao dịch thưa vắng, lượng cung tăng đột biến có thể tạo sức ép đáng kể lên thị giá. Chỉ một số lệnh bán có quy mô lớn cũng có thể khiến giá cổ phiếu biến động mạnh trong thời gian ngắn, qua đó làm gia tăng rủi ro cho nhà đầu tư, đặc biệt là những người tham gia với mục tiêu lướt sóng.

Thái Hà

Link gốc