Sự suy yếu của hàng loạt cổ phiếu vốn hóa lớn đang phát đi những tín hiệu đáng thận trọng đối với thị trường chứng khoán. Khi dòng tiền có dấu hiệu chững lại và áp lực cung gia tăng, nhiều nhà đầu tư bắt đầu liên tưởng đến những diễn biến từng xảy ra vào cuối năm 2022.
Thị trường chứng khoán (TTCK) đang phát đi nhiều tín hiệu đáng chú ý: VN-Index liên tục rung lắc mạnh, thanh khoản suy giảm, trong khi áp lực chốt lời ngày càng gia tăng ở nhiều nhóm cổ phiếu. Điều đáng lưu ý hơn cả là sự suy yếu của cổ phiếu những doanh nghiệp đầu ngành – vốn được xem là "trụ đỡ" của thị trường.
“Ông lớn” không còn giữ được nhịp
Điển hình trong phiên 20/7, VN-Index mất gần 44 điểm khi nhóm cổ phiếu lớn bị bán mạnh. Các mã tác động tiêu cực làm giảm 21,31 điểm của VN-Index gồm: VCB, VHM, BID, TCB, HPG, CTG, MBB, GAS, GVR, VPB.
“Việc những cổ phiếu bluechips lớn như HPG hay nhóm ngân hàng Big4 cũng suy yếu trong phiên 20/7 là tín hiệu cần theo dõi”, ông Đặng Văn Cường, Trưởng phòng tư vấn đầu tư Mirae Asset (MASVN) nhấn mạnh.
Chuyên gia cho rằng những cổ phiếu bluechips suy yếu là tín hiệu cần theo dõi.
Thực tế, sự suy yếu của nhóm bluechips thường mang ý nghĩa lớn hơn biến động giá đơn thuần. Đây là nhóm cổ phiếu sở hữu tỷ trọng vốn hóa lớn, có ảnh hưởng đáng kể đến xu hướng của chỉ số chung và thường được xem là nơi trú ẩn của dòng tiền trong các giai đoạn thị trường biến động.
Khi ngay cả các cổ phiếu đầu ngành cũng không thể duy trì được sức mạnh, điều đó phản ánh tâm lý thận trọng đang gia tăng trên diện rộng. Dòng tiền lớn có xu hướng thu hẹp vị thế, trong khi nhà đầu tư cá nhân cũng dần chuyển sang trạng thái phòng thủ.
Thanh khoản trên thị trường những phiên gần đây cho thấy dấu hiệu chững lại rõ rệt. Giá trị giao dịch không còn tạo được sự bùng nổ như giai đoạn trước đó. Việc chỉ số tăng nhưng thanh khoản không đồng thuận, hoặc xuất hiện những phiên giảm mạnh đi kèm khối lượng lớn, thường được xem là tín hiệu cho thấy áp lực cung đang dần chiếm ưu thế.
"Rất khó để khẳng định ngay thị trường đang bước vào downtrend hay chỉ là một nhịp điều chỉnh mạnh, bởi trạng thái xu hướng thường chỉ được nhận diện rõ ràng khi nó đã đi qua. Tuy nhiên, cảm nhận trên thị trường lúc này khá nặng nề: VN-Index vẫn đang ở vùng 1.700 điểm, nhưng áp lực không khác nhiều so với giai đoạn chỉ số ở vùng 1.500 điểm", chuyên gia MASVN nhận xét.
Trong bối cảnh đó, nhiều công ty chứng khoán bắt đầu đưa ra khuyến nghị thận trọng hơn, đặc biệt đối với việc sử dụng đòn bẩy tài chính. Khi thị trường bước vào giai đoạn nhạy cảm, margin cao có thể khiến áp lực bán gia tăng mạnh hơn nếu xuất hiện các nhịp điều chỉnh sâu.
Một tín hiệu khác cần theo dõi là diễn biến của khối ngoại. Sau giai đoạn mua ròng mạnh, dòng vốn ngoại đang có xu hướng giao dịch thận trọng hơn, thậm chí xuất hiện các phiên bán ròng tại nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn. Dù chưa đủ để khẳng định xu hướng đảo chiều, nhưng đây vẫn là yếu tố có thể tác động đáng kể đến tâm lý thị trường.
Sự “vần điệu” với cuối năm 2022 và bài học về dòng tiền
Diễn biến hiện nay khiến nhiều nhà đầu tư liên tưởng đến giai đoạn cuối năm 2022 – thời điểm TTCK trải qua một trong những đợt điều chỉnh mạnh nhất trong nhiều năm.
Dĩ nhiên, bối cảnh vĩ mô hiện tại đã có nhiều khác biệt. Nền kinh tế đang duy trì đà tăng trưởng tích cực hơn, kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp niêm yết cũng khả quan hơn so với cách đây gần bốn năm.
Dù vậy, những câu chuyện tích cực như tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp hay kỳ vọng về một chu kỳ phát triển mới đang bị che mờ bởi các khó khăn hiện tại của thị trường vốn.
Cụ thể, việc tín dụng khó cung ứng và lãi suất tăng vọt mới là những yếu tố thực sự có sức nặng đối với TTCK. Các yếu tố này tác động trực tiếp và tức thời hơn so với những con số tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận hay việc định giá P/E thấp so với lịch sử.
Có thể thấy, TTCK không chỉ phản ánh yếu tố cơ bản mà còn chịu tác động rất lớn từ kỳ vọng và dòng tiền.
Điểm tương đồng đáng chú ý giữa hai giai đoạn nằm ở diễn biến của dòng tiền. Sau một thời gian dài tăng mạnh, dòng tiền có dấu hiệu suy yếu, sức mua không còn đủ lớn để hấp thụ lượng cung ngày càng gia tăng từ hoạt động chốt lời. Khi cung vượt cầu, giá cổ phiếu giảm là điều khó tránh khỏi.
Trong các giai đoạn thị trường chịu áp lực mạnh, yếu tố phân tích cơ bản dù vẫn giữ vai trò quan trọng nhưng đôi khi chỉ còn là một điểm neo tương đối mong manh.
Thực tế cho thấy không ít doanh nghiệp có kết quả kinh doanh tích cực, định giá không quá cao nhưng giá cổ phiếu vẫn điều chỉnh mạnh theo xu hướng chung. Điều này phản ánh một đặc điểm quen thuộc của thị trường tài chính: trong ngắn hạn, yếu tố tâm lý và dòng tiền thường có sức ảnh hưởng lớn hơn các chỉ tiêu cơ bản.
Cuối năm 2022, nhiều cổ phiếu đầu ngành từng giảm sâu bất chấp nền tảng kinh doanh không thay đổi quá nhiều. Chỉ khi áp lực giải chấp được hấp thụ, tâm lý ổn định trở lại và dòng tiền quay trở lại thị trường, giá cổ phiếu mới dần phục hồi.
Bởi vậy, việc những cổ phiếu vốn được xem là "hàn thử biểu" của nền kinh tế như nhóm vốn hoá lớn đồng loạt suy yếu hiện nay là tín hiệu cần được theo dõi chặt chẽ.
Nếu xu hướng này tiếp tục kéo dài, rủi ro điều chỉnh sâu hơn của thị trường không thể bị loại trừ. Ngược lại, nếu các cổ phiếu trụ sớm tìm được điểm cân bằng và dòng tiền cải thiện trở lại, thị trường có thể bước vào giai đoạn tích lũy trước khi hình thành xu hướng mới.
Trong bối cảnh áp lực bán vẫn chiếm ưu thế và lực cầu chưa có sự cải thiện rõ rệt, nhà đầu tư không nên đặt kỳ vọng vào khả năng thị trường sớm hồi phục, điều quan trọng là cần chuẩn bị cho những kịch bản xấu hơn.
Thay vì cố gắng xác định chính xác điểm mua - điểm bán, giới chuyên môn khuyến nghị nhà đầu tư nên tập trung vào những yếu tố có thể kiểm soát như thời gian nắm giữ, kỷ luật đầu tư và chiến lược tích lũy dài hạn. Đây cũng là thông điệp xuyên suốt mà các tổ chức quản lý quỹ như VCBF, VinaCapital hay Fmarket cùng đưa ra.
Hải Giang
Link gốc